چکیده:

وقتی از مفهوم انتقام حرف می‌زنیم، معمولاً آن را رفتاری آگاهانه می‌پنداریم که بیشتر با انگیزه‌های شخصی و فردی و گاه اجتماعی رخ می‌دهد. اما اگر ناگهان دریابیم که این رفتار، عمیقاً در ذهن و روح تک تک افراد جامعه‌ای ریشه دوانده و از قضا بسیار ناخودآگاهانه است، و البته در قوانین و سلوک ما هم ساری و جاری است آنگاه به گمانم با بحرانی مواجهیم. بحرانی که می‌تواند ریشه بسیاری از رفتارهای ما را عیان کند از کار ضعیف گروهی ما گرفته، تا کودک‌آزاری و رفتار نامناسب پلیس، معلم، راننده، و الی آخر. و صد البته که بهتر است با آن رو در رو شویم و ببینیم آیا بخشایش (به عنوان نقطه مقابل آن) قادر هست گره از کار فروبسته ما بگشاید؟ و البته لوازم این بخشایش چیست؟

الف. تنها