یکی از مواردی که این روزها در مورد هدفمند کردن یارانه ها بر آن تاکید می شود جلوگیری از اسراف و مصرف صحیح منابع است.موضوعی که از دوران کودکی در ذهن ما نقش بسته و اگر به حافظه تاریخی خود رجوع کنیم احادیث و روایات متعددی را که روی دیوارها، پلاکاردها، تراکت ها، روزنامه دیواری ها و کتاب های دینی نوشته و یا بصورت شعار هفته در صفوف صبحگاهی مدارس تکرار می شد به خاطر خواهیم آورد:

و کلوا و اشربو و لاتسرفوا انه لا یحب المسرفین ( سوره اعراف؛ 31)

بخورید و بیاشامید و اسراف نکنید. خداوند اسراف کنندگان را دوست ندارد

کسی آبی را از نهر فرات "گوارا" برای خوردن بردارد و بعد از نوشیدن، زیادی آن را بیرون بریزد اسراف کرده است.(امام صادق علیه السلام)

ازپیامبر گرامی نقل شده که به علی علیه السلام فرمود:

چهار چیز هدر می رود:

1.       خوردن بعد از سیری

2.      روشن کردن چراغ در مهتاب " و جایی که روشن است"

3.       زراعت در زمینی که شوره زار است

4.       نیکی کردن به کسی که لایق آن نیست

اسراف کنندگان کسانی هستند که محرمات " گناهان" را جایز می شمارند و دست به خونریزی می زنند. (میزان الحکمه، ج4؛ حدیث 8491، امام باقر علیه السلام)

اما نگاهی گذرا به عملکرد ما در مصرف منابع و انرژی در سی سال اخیر شاید خالی از لطف نباشد

مقايسة مصرف در ايران و جهان:

1.       سرانه مصرف برق در ايران 3 برابر ميانگين جهاني است. متوسط مصرف جهاني برق در دنيا براي مشترکان خانگي، 900 کيلووات ساعت است. اين ميزان در ايران 2900 کيلووات در ساعت است

2. مصرف سرانه انرژي در ايران به ازاي هر نفر، بيش از 5 برابر مصرف سرانه اندونزي با 225 ميليون نفر جمعيت، 2 برابر چين با يک ميليارد و 300 ميليون نفر جمعيت و 4 برابر هند با يک ميليارد و 122 ميليون نفر جمعيت است.
3. مصرف انرژي هر 10 سال يکبار در ايران 2برابر مي‌شود.

 4. ايرانيان 70 درصد بيش از الگوي جهاني آب مصرف مي‌کنند.

 5. سرانه مصرف گاز ايران در رتبه سوم جهاني است.

 6. بالاترين نرخ مصرف نان جهان متعلق به ايران است. سرانه مصرف نان در ايران حدود 160 کيلوگرم، در کشورهاي اروپايي مثل فرانسه 56 کيلوگرم و آلمان 70 کيلوگرم است.

 7. مصرف سرانه شکر در ايران 3 کيلوگرم و مصرف سرانه روغن 5/4 کيلوگرم بالاتر از ميانگين مصرف جهاني است.  

 

این اعداد و ارقام زمانی بیشتر جلب توجه میکنند که حکومت، حکومت دینی باشد و براساس  اصول و مبانی اسلامی بنا شده باشد. آموزه هایی که ما را هر روز در شکر نعمات الهی تشویق می کند – در هنگام شروع غذا خوردن و بعد از اتمام آن و یا هنگام آب نوشیدن (سلام بر حسین) و حتی آمیخته شدن تکنولوژی با ذکرهای مذهبی ( فرستادن صلوات هنگام وصل برق)- چطور  در نوع مصرف ما از منابع انرژی ناکارآمد می باشند. جالب این است که مسئله به همین جا ختم نمی شود.

"النظافه من الایمان" ( پاکیزگی نشانه ایمان است)

جایگاه کشور ما از نظر رعایت بهداشت فردی و اجتماعی کجاست؟ شاید یک بررسی ساده پاسخ این سوال باشد.

به شیوه جمع آوری زباله در شهرها نگاه کنید هنوز در جمع آوری زباله سیستم مکانیزه قابل قبولی طراحی و اجرا نشده است. متاسفانه ما نیز در پاکیزگی فردی و اجتماعی رفتار قابل قبولی از خود نشان نداده ایم. میزان نظافت مکان های عمومی و یا حتی مساجد که مکان های مقدسی هستند گواهی بر این مدعاست.

آیا ضعف ایمان عاملی بر این مسئله است؟ و یا اینکه آموزه های دینی کارکرد خود را از دست داده اند؟ و یا شاید نمیتوان مسائل اجتماعی را با آموزه های دینی حل کرد؟

هر چند که نقد و بررسی جدی این موضوع قلم اهل فن را طلب می کند اما آیا به جای اینکه امروز در شرایط دشوار بخواهیم بعد از سی سال مصرف نادرست، طرح هدفمند کردن یارانه ها را اجرا کینم بهتر نبود "چگونه و بهینه منابع انرژی را مصرف کنیم" را در سرفصل دروس مدارس قرار می دادیم؟